De stem van de redelijkheid in een tijd van stilstand
Terwijl de begrotingsbesprekingen zich moeizaam voortslepen groeit bij veel mensen het gevoel dat ons land vastzit. Vast tussen links en rechts. Vast in structuren die door opeenvolgende staatshervormingen steeds complexer zijn geworden. Vast in politieke reflexen die compromissen moeilijker maken dan noodzakelijk.
Dat is wrang. Want net vandaag heeft België nood aan richting. De wereld wordt onzekerder. Geopolitieke spanningen, economische concurrentie, vergrijzing en technologische veranderingen vragen om een overheid die keuzes maakt en vooruitkijkt.
In plaats daarvan dreigen we te blijven steken in een debat waarin iedereen zijn gelijk verdedigt maar niemand het grotere plaatje bewaakt.
De moed van het midden
Misschien hunkert onze democratie daarom meer dan ooit naar de stem van de redelijkheid. Naar politici die vertrekken vanuit oplossingen in plaats van slogans. Naar bestuurders die begrijpen dat niet elke uitdaging een links of rechts antwoord kent.
Het midden wordt vaak afgeschilderd als kleurloos. Ik zie dat anders. Het midden vraagt juist moed. De moed om scherpe meningen te overstijgen. De moed om verantwoordelijkheid te nemen. En vooral de moed om te kiezen voor wat werkt, ook als dat ideologisch niet perfect past.
Een begroting als toekomstproject
Een geloofwaardige begroting moet meer zijn dan een boekhoudkundige oefening. Ze moet een toekomstproject zijn.
Daarom zou ik drie duidelijke hervormingen naar voren schuiven.
Ten eerste: vereenvoudig onze staatsstructuur. We kunnen niet blijven aanvaarden dat verschillende bestuursniveaus dezelfde bevoegdheden beheren. Minder overlap betekent minder administratie, meer transparantie en lagere kosten.
Ten tweede: maak werken lonender. De hoogste sociale bescherming wordt uiteindelijk betaald door wie werkt en onderneemt. Daarom moeten extra inspanningen op de arbeidsmarkt ook leiden tot een voelbaar hoger nettoloon. Meer mensen aan het werk is niet alleen sociaal wenselijk, het is ook de krachtigste begrotingsmaatregel die bestaat.
Ten derde: bescherm investeringen die groei creëren. Besparen op onderwijs, innovatie, onderzoek of infrastructuur is eenvoudig op papier maar duur op lange termijn. Wie de begroting wil saneren moet besparen op inefficiëntie en niet op de toekomst.
Dat zijn geen linkse of rechtse voorstellen. Dat zijn maatregelen die vertrekken vanuit gezond verstand.
Wat lokaal bestuur ons leert
Als schepen van Financiën ervaar ik dagelijks dat middelen niet onbeperkt zijn. Elke investering vraagt keuzes. Elke euro kan maar één keer worden uitgegeven.
Maar lokaal bestuur leert ook iets anders. Inwoners vragen geen ideologische gevechten. Ze vragen oplossingen. Ze willen kwaliteitsvolle dienstverlening, kansen voor hun kinderen en zorg voor ouderen.
Daar telt niet wie het luidst roept of wie de meeste “likes” scoort op facebook of op instagram. Daar telt wie verantwoordelijkheid neemt.
Misschien mag de federale politiek daar wat vaker naar kijken.
De kracht van verbinden
België heeft vandaag nood aan meer dan een begrotingsakkoord.
Uiteindelijk wordt de toekomst van een land voorbereid op basis van het vermogen om verschillen te overstijgen.
Misschien is dat precies waar onze democratie vandaag naar verlangt: de terugkeer van de redelijkheid. De moed van het midden. En het inzicht dat de uitdagingen van morgen alleen kunnen worden aangepakt als we opnieuw durven kiezen voor wat ons verbindt in plaats van wat ons verdeelt.
