Eerlijke fiscaliteit: federale keuzes mogen lokale dienstverlening niet onder druk zetten
Een federale belastinghervorming mag de lokale gemeentefinanciën niet ondergraven.
Een gezond financieel beleid is voorspelbaar en rechtzeker. Daarom is het belangrijk dat de federale overheid vanaf het aanslagjaar 2029 een correctiemechanisme invoert dat de inkomsten van steden en gemeenten beschermt tegen onbedoelde gevolgen van de hervorming van de personenbelasting.
Federale fiscale keuzes mogen immers niet automatisch leiden tot minder middelen voor de lokale besturen. Gemeenten moeten immers kunnen blijven investeren in veilige buurten, kwaliteitsvolle dienstverlening, openbaar domein, sportinfrastructuur en zorgvoorzieningen.
Wat is het probleem?
Bijna alle Vlaamse gemeenten heffen een aanvullende personenbelasting (APB). Die belasting wordt berekend als een percentage van de federale personenbelasting. Wanneer de federale overheid de personenbelasting verlaagt daalt daardoor automatisch ook de basis waarop de gemeentelijke aanvullende belasting wordt berekend.
Met andere woorden: een federale belastingverlaging kan ervoor zorgen dat gemeenten minder inkomsten ontvangen, ook al hebben zij zelf geen enkele beslissing genomen om hun belastingtarief te wijzigen.
Dat plaatst lokale besturen in een moeilijke situatie. Ofwel aanvaarden ze een inkomstenverlies ofwel moeten ze hun belastingpercentage verhogen om hetzelfde niveau van dienstverlening te kunnen behouden. Dat laatste leidt vaak tot het verkeerde beeld dat gemeenten een federale belastingverlaging "terugdraaien" terwijl ze in werkelijkheid alleen hun financiële slagkracht proberen veilig te stellen.
Eindelijk een structurele oplossing
De federale wetgever heeft op 9 juli 2026 het artikel 466 van het Wetboek van de Inkomstenbelastingen aangepast. Vanaf het aanslagjaar 2029 zal een algemene correctiefactor worden toegepast op het bedrag waarop de aanvullende gemeentebelasting wordt berekend.
Die correctiefactor houdt rekening met de geraamde impact van de federale belastinghervorming zoals die vanaf 2029 effect zal hebben. Zo wordt voorkomen dat gemeenten ongewild inkomsten verliezen als gevolg van federale beleidskeuzes.
Voor de aanslagjaren 2029, 2030 en 2031 zal de federale overheid een factor vastleggen. Vanaf aanslagjaar 2031 blijft die factor ook gelden voor de daaropvolgende jaren.
Goed nieuws voor Hasselt en alle lokale besturen
Als schepen van Financiën ben ik tevreden met het feit dat de correctiefactor nu eindelijk door het parlement werd gestemd en goedgekeurd. Lokale besturen kunnen nu rekenen op stabiele inkomsten om hun taken op een verantwoorde manier uit te voeren. Wanneer andere overheden fiscale hervormingen doorvoeren mag dat niet leiden tot financiële onzekerheid op lokaal niveau.
Deze beslissing versterkt, dankzij CD&V in de federale regering, de autonomie van steden en gemeenten en creëert meer duidelijkheid voor de financiële meerjarenplanning. Ze zorgt er bovendien voor dat federale belastingverlagingen terechtkomen waar ze bedoeld zijn: bij de belastingbetaler en zonder dat gemeenten achteraf worden geconfronteerd met een structureel inkomstenverlies.
Specifiek voor Hasselt betekent deze correctiefactor een positief effect van 7,5 miljoen euro op het Stadsbudget.
Verantwoord financieel bestuur
In Hasselt kiezen we voor een financieel beleid dat toekomstgericht, transparant en verantwoord is. Dat betekent dat we onze inwoners maximaal willen laten genieten van een sterke dienstverlening én tegelijk waken over de financiële gezondheid van onze stad.
De invoering van dit neutralisatiemechanisme is dan ook een positieve evolutie. Ze erkent dat lokale besturen een volwaardige bestuurslaag zijn met eigen verantwoordelijkheden en een eigen financiële huishouding.
Sterke steden en gemeenten vormen de basis van een sterke samenleving. Financiële stabiliteit is daarbij geen detail maar een noodzakelijke voorwaarde om te kunnen blijven investeren in de levenskwaliteit van onze inwoners.
Tom Thijsen
Schepen van Financiën Stad Hasselt (CD&V)
