Begrotingsopmaak 2027 Heldere keuzes voor de volgende generatie
Een begroting gaat over keuzes, niet alleen over cijfers
Met de start van de begrotingsbesprekingen zetten we opnieuw een belangrijke stap in het uittekenen van de toekomst van Hasselt. Een begroting gaat immers over veel meer dan cijfers alleen. Ze gaat over keuzes. Over prioriteiten. Over de vraag welke stad we willen zijn en hoe we vandaag bouwen aan het Hasselt van morgen.
Daarbij moeten we vertrekken vanuit een heldere overtuiging: een gezonde begroting is geen doel op zich. Financiële gezondheid is immers geen eindbestemming maar een noodzakelijke voorwaarde om onze ambities waar te maken. Het budget is hierin het instrument waarmee we de transformatie kunnen realiseren naar een warme, verbonden, nabije en toekomstgerichte stad.
Hasselt als economische motor van Limburg
Hasselt heeft daarin een bijzondere verantwoordelijkheid. Als zesde Vlaamse centrumstad zijn we niet alleen het bestuurlijke hart van Limburg maar ook een belangrijke economische motor voor de hele regio. Onze aantrekkingskracht op ondernemingen, studenten, bezoekers en investeerders creëert kansen voor welvaart, innovatie en werkgelegenheid.
Die rol moeten we verder versterken. Daarom moeten we blijven investeren. Niet omdat investeren een doel op zich is maar omdat stilstand achteruitgang betekent. Zichtbare investeringen in mobiliteit, openbare ruimte, onderwijs, veiligheid, zorg en stadsontwikkeling zorgen voor een betere leefkwaliteit én leggen de basis voor toekomstige economische groei. Een stad die vooruit wil moet durven investeren in haar toekomst.
Waakzaamheid blijft noodzakelijk
Tegelijk mogen we niet blind zijn voor de financiële realiteit. De stijgende kosten waarmee alle overheden vandaag worden geconfronteerd vragen om een waakzaam en om een verantwoordelijk beleid. Elke euro belastinggeld moet maximaal renderen. Efficiëntie, kerntaken en doordachte keuzes blijven essentieel.
De uitdaging bestaat er dan ook in om, ook in de fusiestad Hasselt-Kortessem, groei mogelijk te maken zonder de financiële draagkracht van de - groter geworden - stad uit het oog te verliezen. Goed bestuur betekent niet alleen investeren maar ook voortdurend kritisch kijken naar de effectiviteit van de uitgaven en dus naar de resultaten die we ermee bereiken.
Federale besparingen zorgen voor onzekerheid
De komende jaren zullen bovendien in het teken staan van financiële onzekerheid. De federale overheid staat voor een omvangrijke saneringsoperatie en zoekt naar ongeveer 10 miljard euro aan besparingen. Hoewel, op het moment dat ik deze blog schrijf, het nog niet duidelijk is welke maatregelen uiteindelijk door de federale overheid zullen gaan genomen worden, zou het naïef zijn te denken dat lokale besturen volledig buiten schot gaan kunnen blijven.
Een neerwaartse bijstelling van onze inkomsten of groeivooruitzichten met slechts één à twee procent lijkt beperkt maar kan een aanzienlijke impact hebben op de meerjarenplanning. Voor een centrumstad als Hasselt vertaalt een dergelijke correctie zich al snel in miljoenen euro's minder aan beleidsruimte. Daarom moeten we vandaag verstandig begroten, realistische verwachtingen hanteren en voldoende marges inbouwen om toekomstige tegenvallers op te kunnen vangen.
Voorzichtigheid is noodzakelijk. Maar voorzichtigheid mag nooit omslaan in stilstand.
Schuldbeheersing is geen investeringsstop
Financiële verantwoordelijkheid blijft een belangrijke opdracht. Schuldbeheersing hoort daarbij. Maar schuldbeheersing mag nooit worden verward met een investeringsstop.
Integendeel. Goed bestuur bestaat erin de juiste balans te vinden tussen financiële discipline en toekomstgerichte investeringen. Investeringen die onze economie versterken, onze stad aantrekkelijker maken en onze dienstverlening verbeteren vormen geen last voor toekomstige generaties. Ze zijn vaak net een hefboom voor bijkomende groei en welvaart.
De vraag mag dus niet zijn of we investeren maar waarin we investeren en welk maatschappelijk rendement die investeringen opleveren.
Investeren in wat inwoners dagelijks ervaren
De focus van de begroting 2027 moet daarom helder zijn, namelijk gericht op de best mogelijke dienstverlening voor onze inwoners. Op een betere bereikbaarheid van onze stad en haar deelgemeenten. Op gezinnen die in Hasselt willen wonen, werken en leven. Op een sterk zorgbeleid voor ouderen en kwetsbare inwoners. Op de duizenden vrijwilligers en verenigingen die elke dag meebouwen aan onze gemeenschap.
Ook onze deelgemeenten verdienen blijvende aandacht. Een sterk Hasselt bouw je immers niet alleen in het stadscentrum. Een sterk Hasselt bouw je samen met Kermt, Kuringen, Sint-Lambrechts-Herk, Stevoort, Spalbeek, Stokrooie, Kortessem en ieder van de 27 wijken en deelkernen. Nabijheid begint dicht bij huis.
De kracht van een studenten- én universiteitsstad
Daarnaast moeten we verder kijken dan onze eigen stadsgrenzen. Hasselt beschikt over unieke troeven als studentenstad én universiteitsstad. Die combinatie van talent, kennis en ondernemerschap biedt enorme kansen voor innovatie, economische ontwikkeling en maatschappelijke vooruitgang.
We moeten de ambitie hebben om dé referentiestad van Limburg te zijn en blijven én om onze positie als sterke zesde Vlaamse centrumstad verder uit te bouwen, ook binnen de Euregio. Door talent aan te trekken, te behouden en kansen te geven versterken we niet alleen onze economie maar ook het dynamisch karakter van onze stad.
Versterkte samenwerking in de Euregio
De toekomst van Hasselt ligt bovendien niet uitsluitend binnen Vlaanderen. Ze ligt evenzeer in de verbinding met onze buurlanden en partnerregio's.
Daarom moeten we blijven investeren in een versterkte euregionale samenwerking. Binnen de Euregio Maas-Rijn met Nederlands-Limburg, de regio Aken en de innovatieve economische as rond Brainport Eindhoven liggen belangrijke kansen voor kennisuitwisseling, onderzoek, ondernemerschap, mobiliteit en internationale uitstraling.
Als centrumstad moeten we die kansen actief benutten. Een zelfbewust Hasselt kijkt niet naar grenzen als hindernissen maar als toegangspoorten tot nieuwe mogelijkheden.
Een begroting als toekomstproject
De begroting die de komende maanden vorm krijgt moet daarom meer zijn dan een financieel document. Zij moet een toekomstproject zijn. Een plan dat onze stad voorbereidt op nieuwe uitdagingen en tegelijk de kansen van morgen maximaal benut.
Want uiteindelijk gaat een begroting niet over cijfers. Ze gaat over mensen. Over gezinnen die een betaalbare en leefbare stad verwachten. Over studenten die hun toekomst in Hasselt vormgeven. Over ondernemers die investeren en jobs creëren. Over verenigingen die buurten samenbrengen. Over senioren die recht hebben op kwaliteitsvolle zorg en nabijheid.
De uitdaging voor de komende maanden is duidelijk: verstandig omgaan met publieke middelen, rekening houden met de onzekerheden die op ons afkomen maar tegelijk de ambitie behouden om te investeren in groei en vooruitgang.
Hasselt heeft nood aan financiële discipline zonder krampachtigheid, aan investeringen zonder roekeloosheid en aan ambitie en een meer wervend verhaal. Een sterk Hasselt vraagt geen keuze tussen financiële gezondheid en investeringskracht. Het vraagt beide. Precies dat evenwicht moet de leidraad zijn van deze begrotingsbesprekingen.
