Sterke dorpen in een sterke stad Kernversterking
Toen ik burgemeester van Kortessem was, kwam ik vaak in dezelfde discussie terecht. Een nieuw woonproject in iedere kern, een politiekantoor in iedere deelgemeente van de politiezone of de strijd om een polyvalente zaal in iedere wijk… Telkenmale legitieme maar niet altijd verstandige vragen. Zeker niet vanuit een zorgvuldig beheer van publieke middelen. Samen genomen: dure versnippering.
Dat patroon zie ik in elke gemeente en in ieders tijdvak terugkomen. En dat is nu net precies wat we ons vandaag niet meer kunnen veroorloven. Onze verantwoordelijkheid is duidelijk; geen lasten doorschuiven, maar waarde opbouwen. Net daarom is er nood aan een helder, gericht beleid op het vlak, dienstverlening, patrimonium en op het vlak van de inname van open ruimte. Een verspreid en een versnipperd beleid is een te duur beleid.
De prijs van apart denken en de winst van gedeconcentreerd en gebundeld beleid
Versnippering kost geld, tijd, energie en kansen. We organiseren beleid te vaak in losse hokjes met aparte locaties, aparte investeringen, een aparte logica en zonder een duidelijke regie en een duidelijk beleidskader. Het gevolg laat zich raden: dubbele infrastructuur, gebouwen die te weinig gebruikt worden en een aanbod dat niet aansluit bij wat inwoners echt nodig hebben.
Daarom kiezen we in Hasselt resoluut voor Kernversterking. Niet méér locaties en méér infrastructuur maar minder en sterkere locaties. Zowel in de groene landelijke stadsrand als in de binnenstad. Synergiën in sociale infrastructuur, een multifunctioneel gebruik van sport-, onderwijs- en culturele infrastructuur. Met respect voor het specifieke DNA van een dorps- en stadskern. In één duidelijke regie hetgeen erop neerkomt dat niet alles overal georganiseerd wordt maar wel dat er, per locatie, op een sterke en multifunctionele manier publieke infrastructuur en ruimte wordt ingevuld. Niet door processen en beslist beleid te herkauwen of door projecten te blijven herdenken. Wel met de moed om te durven doorpakken, uitgezoomd en met een klare kijk op de zaken.
Wat zowel een dorps- als stadskern sterk maakt
Een dorpskern, een stadskern leeft niet door één gebouw of één plein. Ze leeft door de samenhang van drie dingen:
Voorzieningen die bereikbaar en efficiënt zijn, dicht bij de mensen
Mensen die elkaar kennen, ontmoeten en samen - via participatie - verantwoordelijkheid nemen
Ruimte die mooi ingericht is, met respect voor het karakter van de plek
Voorzieningen(dienstverlening), Mens(participatie) en Ruimte (publiek domein en infrastructuur). Wie één van die drie verwaarloost, krijgt een kern zonder toekomst.
Bundelen is versterken
Concreet betekent kernversterking dus dat we functies en publieke investeringen samenbrengen. We bundelen en verknopen ze. Niet elke kern heeft nood aan een aparte locatie voor administratie, cultuur, ontmoeting en zorg. Wat een dorps- en stadskern wél nodig heeft, is een plek waar die functies elkaar kunnen versterken.
Dat levert drie dingen op tegelijk:
minder gebouwen, lager onderhoud, geld dat we elders kunnen investeren
snellere dienstverlening, omdat diensten in elkaars buurt staan in plaats van naast elkaar te werken
meer dynamiek, want waar functies samenkomen, ontstaat ontmoeting
Geen kopie van een ander dorp
Een sterk dorpskernenbeleid heeft geen uniform model. Integendeel. Elke kern heeft haar eigen geschiedenis, haar eigen schaal, haar eigen DNA. Wat in Kortessem werkt, werkt niet noodzakelijk in Stevoort. Wat in Sint-Lambrechts-Herk past, past misschien niet in Kuringen.
Daarom versterken we elke kern op haar eigen voorwaarden, met oog voor wat er al sterk is en wie er al actief is.
Het doel is niet om alles gelijk te maken, maar om elke kern sterker te maken vanuit haar eigen kracht.
Het doel is ook om deze bestuursperiode evenveel aandacht te hebben voor de landelijke groene stadsrand van de fusiestad Hasselt als voor de bruisende binnenstad.
Buiten de grote ring wonen 60.000 van onze inwoners. Binnen de grote ring wonen er 30.000 van onze inwoners.
In ons meerjarenplan hebben we de investeringen, dankzij de fusie met Kortessem, gelijk verdeeld. In de periode 2026 - 2031 vloeit er 73 miljoen euro naar de groene landelijke stadsrand én 73 miljoen euro naar de binnenstad. Deze gelijke verdeling komt er voor het eerst en is dus historisch.
Durven kiezen
Versnipperd beleid is vaak het gevolg van keuzes die al te lang uit de weg worden gegaan. Iedereen iets geven, niemand teleurstellen. Begrijpelijk, maar op lange termijn duur. We moeten vandaag durven kiezen voor concentratie boven spreiding, voor samenwerking boven naast elkaar doorwerken, voor duurzame investeringen boven ad hoc oplossingen.
Dat vraagt moed. En soms (veel) geduld om uit te leggen waarom een keuze de juiste is, ook als ze niet meteen populair klinkt. Maar uiteindelijk levert dit alles duidelijk iets op dat de moeite waard is: kernen en buurten met een duidelijk toekomstperspectief, een stad die financieel gezond blijft en inwoners die zich opnieuw verbonden voelen met de plek waar ze wonen.
Toekomstbeleid
Door functies te bundelen en te investeren vanuit een samenhangende visie op voorzieningen, mens en ruimte maken we onze dorpskernen en de stadskern klaar voor morgen. Niet door meer uit te geven, maar door slimmer te investeren. Niet door alles te behouden, maar door gericht te versterken.
Versnipperd beleid is duur beleid. Sterke keuzes zijn de sleutel tot sterke kernen.
Elke euro die we vandaag zouden uitgeven zonder een duidelijk gebundeld plan is een rekening voor morgen. Elke euro die we investeren mét een gebundelde visie, is een kans voor de volgende generatie.
Participatie als sleutel tot succes
Onze Wijk- en Dorpsraden spelen een cruciale rol in de realisatie van een herkenbaar stadsbeleid. Zij vormen de brug tussen het bestuur en de leefwereld van inwoners en zorgen ervoor dat beleid niet enkel van bovenaf wordt gestuurd, maar ook gedragen wordt van onderuit. Door hun lokale verankering signaleren zij noden, kansen en prioriteiten vroegtijdig en dragen ze actief bij aan een beleid dat aansluit bij de eigenheid van elke wijk en elke deelgemeente.
Onze Wijk- en Dorpsraden zijn voor mij dan ook geen vrijblijvende overlegorganen, maar essentiële partners in een herkenbaar en gedragen stadsbeleid.
Ik geef de komende maanden en jaren expliciet meer aandacht aan het formele beleidsadvies dat onze Wijk- en Dorpsraden kunnen uitbrengen aan het College van Burgemeester en Schepenen.
Door deze adviesrol te versterken, verankeren we de stem van onze wijken en deelgemeenten structureel in de beleidsvorming. Zo evolueren we van louter participatie naar een echt mede-eigenaarschap, waarbij lokale kennis en lokale betrokkenheid een vaste plaats krijgen in onze besluitvorming.
Zit jij in een wijk- of dorpsraad en zie je kansen voor bundeling in jouw kern? Of valt het je net op dat er ergens té veel versnipperd is? Laat het weten. Goede kernversterking begint bij wie er woont.
Meer info? www.hasselt.be/nl/mijn-wijk
Tot snel, Tom
